Panorama Oleśnicka
Felietony w Panoramie
Janusz Korwin-Mikke
felietonów: 180
zobacz
Ryszard Czarnecki
felietonów: 142
zobacz
Janusz Grela
felietonów: 74
zobacz
Julian Bartosz
felietonów: 58
zobacz
Roman Ćwiękała
felietonów: 47
zobacz
Beata Kempa
felietonów: 41
zobacz
Lidia Geringer De Oedenberg
felietonów: 24
zobacz
Czesław Panek
felietonów: 14
zobacz
Konrad Szymański
felietonów: 10
zobacz
Adrian Różański
felietonów: 8
zobacz
Bolesław Szajna
felietonów: 5
zobacz
Janusz Dobrosz
felietonów: 5
zobacz
Janusz Krasoń
felietonów: 4
zobacz
Julian Bartosz
Felietony w Panoramie
fot
Szmat czasu

 
Minęła niedawno 15. rocznica powstania „pierwszego niekomunistycznego rządu w Europie środkowej po wojnie”, rządu Tadeusza Mazowieckiego oznaczającego przełom w dziejach Polski. Piętnaście lat to szmat czasu. Można w nim wiele zrobić. Zarówno wiele dobrego, jak i złego. Dopiero z dalszej perspektywy można ocenić, co przeważało: dobre nad złem, czy na odwrót. Trudno to wyważyć, wszystko zależy od stosowanych przy ocenie kryteriów. Ponieważ wątpię w istnienie jakichś ogólnie obowiązujących „obiektywnych kryteriów”, przemawiają do mnie słowa XVII-wiecznego filozofa Francisa Bacona, że „prawda jest zawsze córką czasu”.
Odpowiedź na pytanie o to, co przeważało: dobre czy złe? zależy także od tego, kto pyta. Tu na mojej Widawie czy w Sycowie większość ludzi, których znam, nie zgodziłaby się tak łatwo z jednoznaczną opinią o „szczęśliwym zakończeniu okresu PRL”, jakie wyczytałem niedawno w naszej Panoramie u wielce szanowanego Autora. Bo co takiemu popegerowskiemu Obywatelowi III RP po tych wszystkich demokratyczno-wolnościowych przemianach, które mnie osobiście cieszą, bo nie ma np. cenzury? Co ma on począć z wolnością wykrzykiwania, że np. „premier jest głupi”? O swoim szefie, jeśli Obywatel ma i dalej chce mieć pracę, już tak głośno nie powie. Zamiast bicza esbecji, ma inny bicz. Dla niego, tego „wyzwolonego od komuny” życiowego rozbitka nieporadnego w obliczu bezlitosnych rygorów rynku bezrobotnego, liczy się przede wszystkim to, że został zmuszony, aby być WOLNYM OD PRACY. Czyje „obiektywne kryterium” ma się w ocenie 15-lecia bardziej liczyć? Z punktu widzenia uniwersyteckiego profesora to, co nastąpiło 15 lat temu, jest „szczęśliwym zakończeniem”, a z perspektywy człowieka, który utracił zaraz po tym szczęściu pracę - fatalnym początkiem marnej pod względem materialnym egzystencji bez perspektywy lepszego jutra.
Piętnaście lat! Spójrzmy na to z „komuszej” perspektywy. Wynotowałem ze starych dokumentacji niektóre fakty dotyczące przełomu lat 1959/60. Wtedy to też minął szmat czasu - od 1944/45. Bez ładu i składu wyliczam niektóre fakty z okresu „wczesnego drugiego Gomułki”: 100-milionów ton węgla rocznie, cementownia „Chełm” o mocy miliona ton, nowa elektrownia w Blachowni Śląskiej, wiercenia po lubińską miedź, nowy oddział antybiotyków w Tarchominie, zwolnienie od podatków zarobków do 850 zł, nowoczesna walcownia w Hucie Warszawa, tysięczny ciągnik C-325 z Ursusa, 2-tysięczny wóz z Nysy, fabryka silników okrętowych w Gdańsku, ósmy Marten w Nowej Hucie, 2-milionowy rower z Bydgoszczy, bezpłatne leczenie wszystkich dzieci, 100-tysięczny telewizor „Belweder”, nowa seria trawlerów ze Stoczni Gdańskiej, początek produkcji sztucznego kauczuku w Oświęcimiu, otwarcie Ostrołęckiej Fabryki Celulozy, radio turystyczne „Eltra” z Bydgoszczy, nowy typ wagonów ze Świdnicy, motorower „Komar” z Bydgoszczy, pierwsze polskie zegarki ręczne z Błonia, „Popiół i diament” nagrodzony w Wenecji, jubileusz 70-lecia Marii Dąbrowskiej, 21 medali olimpijskich w Rzymie, Polska niestałym członkiem Rady Bezpieczeństwa, wiceprezydent USA Nixon w Warszawie, klauzula największego uprzywilejowania dla polskich towarów w USA, Polska 42. członkiem GATT, protest Polski przeciw rewizjonistycznej mowie Adenauera (granica Niemiec z 1937, polskie ziemie zachodnie - to Niemcy), podpisanie w Bagdadzie polsko-irackiej umowy gospodarczej.
Ot, groch z kapustą. Bez octu. Zapytacie, co to ma do rzeczy? Tylko tyle, że w tamtym czasie powstawały miliony miejsc pracy, że plany gospodarcze układano pod spodziewane wyży demograficzne, że Wajda robił dobre filmy i że dbano o twórców, sportowców, że państwo czuło się odpowiedzialne za zdrowie dzieci, że wreszcie z USA mieliśmy niezłe stosunki, z RFN poważne kłopoty, a z Irakiem tośmy handlowali, a nie wojowali.
Były też: cenzura, zamordyzm polityczny i ideologiczny monopol, kacykostwo ze znieczulicą, była układana pod potrzeby RWPG (Moskwy) gospodarka nie za bardzo planowa, była wrogość do „londyńczyków” (ale i współpraca z „Polonią” w 70 krajach świata), był - poza PZPR i paroma tzw. sojusznikami - brak partii politycznych, były fikcyjne wybory, było źle z demokracją i całkowicie fatalnie z „pluralizmem”. Wolności do otwartego krytykowania najwyższej Władzy, na którą permanentnie zasługiwała, też nie było. Nie było wreszcie wołającej o pomstę do nieba niesprawiedliwości i nierówności społecznej. I tyle. Zestawiwszy dwa piętnastolecia uświadamiam sobie, że ktoś może teraz o mnie rzec: ot, przykład „zniewolonego umysłu”. O moich refleksjach na temat książki Miłosza, którą ostatnio można było kupić w każdym kiosku - napiszę za tydzień.
Z porównawczym pozdrowieniem
Wasz felietonista

PS: Przepraszam, że w ubiegłym tygodniu mieliście Państwo rzadką (choć może i wątpliwą) przyjemność czytania tekstu o „Okrągłym Stole” po raz drugi. W komputerze zapisałem go w lutym w folderze Panoramy jako „15 lat”, identycznie jak dzisiaj drukowany kawałek, i następnie posłałem e-mailem stary tekst. Przepraszam za „chochlik techniczny”.

autor: Julian Bartosz

 
Skomentuj ten artykuł! (2)
designed by Rikonia
copyright by Panorama Oleśnicka
Polityka cookies
panoramaolesnicka@poczta.onet.pl panorama@dyskietka.pl tel. / fax +48 71 3149428
Dla zapewnienia łatwości i wygody odbioru przekazywanych informacji oraz w celu usprawnienia funkcjonowania naszych witryn, korzystamy z technologii plików cookies. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowanie na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Dalsze korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej informacji w Polityce Cookies
Zamknij X